DOOR DE OGEN VAN DE DIERVERZORGER (BLOG 12)

12 januari 2020

Sandra Kuijmans

De jaagsimulator

De jaagsimulator is een geweldige manier van verrijking, voor alle dieren die graag de binnenbaan in gaan. Ook is het een soort fysiotherapie voor dieren dat nodig hebben en gewoon sport voor de rest van de dieren, maar bovenal is het voor de dieren een manier om hun natuurlijke gedrag uit te kunnen oefenen, om hun instinct in de praktijk toe te kunnen passen.
Onze jaagsimulator gebruiken wij twee keer per dag. Per dag jagen er vier dieren. In de binnenbaan zijn allerlei obstakels te vinden, zoals de grote rots, wat boomstronken, vijvers en speelgoed. Van deze obstakels maken de dieren heerlijk gebruik buiten de sessies om. Er wordt gebadderd in de vijvers, gespeeld met het speelgoed, nagels gescherpt aan de boomstronken en geluierd op de rots. Tijdens de jaagsessies spelen deze obstakels ook een rol, ze moeten immers ontweken worden. Het jagen traint bij de dieren ook de behendigheid en coördinatie. Ze houden het vlees in de gaten en tegelijkertijd moeten ze de obstakels zien en er handig om -of overheen gaan.

Het systeem 

Het systeem bestaat uit vijf lieren: vier in de hoeken en een in het midden, die door het middelpunt loopt, waaraan wij het vlees hangen. Deze lieren besturen wij door middel van een joystick. Vanaf de galerij hebben wij goed zicht op de hele binnenbaan en op die plek staan we dan ook als we het systeem besturen. We kunnen het systeem kris kras door de baan bewegen en de hoogte bepalen, ook tijdens het sturen kunnen we de hoogte waarop het vlees hangt, aanpassen.

de joystick, waarmee we de jaagsimulator besturen

Van begin tot eindresultaat

Jagen leren onze dieren meestal niet zomaar. Het is toch iets raars, zo’n ding dat boven je hoofd beweegt. Maar toch.. er hangt wel een stuk vlees aan..
Als een dier voor het eerst gaat jagen is het niet meer dan even kennismaken met dat gekke ding. We hangen er een stukje vlees aan en hangen de simulator stil in het midden van de baan, ter hoogte van de sluis waar de dieren door naar binnen komen. Op deze manier zien ze het stuk vlees meteen hangen als ze de baan in komen. Het dier heeft dan de ruimte om op zijn/haar eigen tempo op verkenning te gaan. Wij doen verder niets. Het bewegen van het systeem komt pas bij de tweede keer aan bod. Hij/zij pakt het vlees eraf en dat is het dan. Het is heel belangrijk dat het voor de dieren iets leuks betekent en dat zij geen negatieve associaties krijgen met het systeem. Als het bij de eerste keer opeens zou gaan bewegen en zij schrikken ervan, heb je kans dat ze de simulator eng gaan vinden. Omdat zij dan nog geen positieve associatie hebben met het systeem (het heeft hen nog niets opgeleverd) is de kans dat zij uiteindelijk toch nog gaan jagen, erg klein. Als het de eerste keer goed is gegaan, gaan we het systeem de tweede keer een klein stukje opschuiven. Als dat goed gaat weer een stukje verder etc. Elk dier is anders en wij zullen de snelheid van het opbouwen dan ook aanpassen op het dier zelf. Het doel is, dat zij iets dat zij niet kennen, leuk gaan vinden. Het instinct zit er al in, daar hoeven we niets aan te doen, dus op het moment dat zij op hun gemak zijn met het systeem en het vlees beweegt van hen af, zullen ze er in de meeste gevallen, instinctief achteraan gaan.
Het ene dier wordt er een ster in, Ayla bijvoorbeeld en het andere dier heeft minder interesse, zoals Aslan of Brami.
Hieronder een filmpje van Cesar, die voor het eerst een stukje vlees van de simulator af pakt.

VIDEO 1E KEER JAGEN CESAR

Dumi is een gevorderde jager!

Het vlees

Het vlees dat wij gebruiken is rundvlees. We snijden het in lange, platte stukken van ongeveer 500 gram. Deze vorm en het gewicht zorgen ervoor dat het stukje goed weg te eten is en niet in hun keel kan schieten.
We maken aan het vlees een paar elastiekjes vast, waaraan we een aantal katoenen touwtjes binden. Op deze manier scheurt het vlees, zodra het eraf wordt gepakt/geslagen. Het touwtje (en meestal ook de elastiekjes) blijft dan aan de simulator hangen. Soms is dit niet het geval en eten de dieren ook een stukje touw op. Dit is niet schadelijk, zij poepen het gewoon weer uit. Het was in het begin even puzzelen hoeveel touwtjes en hoeveel elastiekjes we nodig hadden om het stevig genoeg aan de simulator te hangen, zodat het er niet af viel, maar wel los genoeg, zodat de dieren het er makkelijk af kunnen trekken. Na wat trial and error weten we nu precies de juiste verhouding.

de stukjes vlees voor de jaagsessies

Jurjen hangt een stukje vlees op aan het systeem

Bestuurders

Het besturen van het systeem is niet iets wat je zomaar even doet. Er zijn een heel aantal vrijwilligers die hier inmiddels goed in zijn, maar ook zij hebben dat moeten leren. Daarnaast moet je er ook een beetje gevoel voor hebben. Je moet het systeem leren kennen, weten hoe het reageert en daarop in kunnen spelen. Er zit een vertraging in wat je doet met de joystick, ten opzichte van wat het systeem vervolgens doet. Je bent dus altijd ‘vooruit aan het sturen’. Ook zijn er bepaalde veiligheidsmarges ingesteld, zodat je niet met het systeem het glas van de galerij kunt raken. In die veiligheidszones moet je niet komen tijdens het sturen, omdat het systeem dan in een noodstoring gaat. Het doet dan niets meer en het dier zal dan eerst uit de baan gehaald moeten worden (afhankelijk van waar het systeem tot stilstand komt), zodat we de storing eruit kunnen halen. In het heetst van de strijd is het soms lastig om te voorkomen dat je in een veiligheidszone terecht komt, zeker bij hele goede jagers. Iemand die een beetje technisch is aangelegd en een goede hand-oog-coördinatie heeft, zou dus het systeem kunnen leren besturen, maar daarmee kun je nog niet jagen! Het tweede, nog belangrijkere deel is dat je kunt inspelen op wat de dieren doen in de baan. Daarvoor moet je de dieren vrij goed kennen om enigszins in te kunnen schatten wat ze gaan doen en waar hun eventuele zwaktes liggen. Bovendien ben je vooruit aan het sturen, dus de voorspelling van het gedrag van het dier is extra belangrijk. Je moet ervoor zorgen dat de dieren hun lichaam op de juiste manier kunnen gebruiken. Sprongen zijn prima, maar wel de goede kant op. Sommige dieren kunnen de obstakels nog niet zo goed ontwijken, terwijl zij op het vlees letten. Alle beginnende jagers moeten dit nog een beetje leren. Bij dit soort dieren moet je dus zorgen dat je om de obstakels heen stuurt. Sommige dieren kunnen hele gekke sprongen maken. Bij dit soort dieren hangen we het vlees wat lager (zodat ze niet springen), zo ook bij beginnende jagers. Ook kun je bijvoorbeeld hoog beginnen en naarmate de sessie vordert, het vlees wat lager hangen. Tijgers en leeuwen jagen ieder op een andere manier en ook per individu is het weer verschillend. Dan als laatste moet je onder druk snelle en adequate beslissingen kunnen nemen en daar vervolgens snel naar kunnen handelen. Het systeem besturen doe je dus niet zomaar. Hieronder een filmpje van Patrick, die in opperste concentratie de jaagsimulator bestuurt.

VIDEO PATRICK BESTUURT DE JAAGSIMULATOR

Het praatje

Voorafgaand aan de jaagsessie wordt er een bandje afgespeeld, waarin het een en ander wordt uitgelegd over de jaagsimulator. Vervolgens houden wij voordat we starten nog een kort praatje over het dier dat gaat jagen. Over waar het dier vandaan komt en hoe het meestal jaagt. Op die manier weten de bezoekers wat ze ongeveer kunnen verwachten, maar het komt regelmatig voor dat de dieren iets totaal anders gaan doen, dan dat wij net hebben staan vertellen. Altijd fijn…

Patrick houdt ‘het praatje’

NH nieuws

NH nieuws maakt een al enige tijd een soort serie, genaamd ‘Remy en zijn vrienden’. Daarvoor komt NH nieuws regelmatig bij ons filmen. Het gaat niet altijd over Remy en ook wordt de rest van Hoenderdaell erin meegenomen. Afgelopen donderdag kwamen zij weer opnames maken. Dit keer van Cesar tijdens het jagen. Het was de tweede keer dat Cesar ging jagen. Patrick deed het interview en heeft weer ontzettend zijn best gedaan. Het kan soms best spannend zijn om een interview te geven met een camera vrij dicht op je neus. Maar hoe vaker we het doen, hoe makkelijker het wordt.

Patrick geeft een interview aan NH nieuws